سیاسی

 

 

×

خطا

There was a problem loading image hosting-web-hosting-64493.jpg

c_300_300_16777215_00_images_945_fgf.JPGتورکمنیا:  مرمت خانه های تاریخی گمیش تپه در گلستان، با وجود هشدارهای مکرر کارشناسان نسبت به مرمت غیر اصولی و از بین رفتن المان های تاریخی موجود در این ابنیه همچنان، ادامه پیدا کرد. 

 

ادامه اقدامات مرمتی بر خانه های قاجاری گمیش تپه ترکمن نشین از جمله خانه سید محمدی در حالی اتفاق افتاد که مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای رسیدگی کارشناسی به موضوع کارگاه های مرمتی این بافت تاریخی را تعطیل اعلام کرده بود.

از جمله بارز ترین ویژگی های خانه های این مجموعه تاریخی استفاده از آجر های دیوار تاریخی گرگان ( قزل الان که این روزها بحث بر ثبت جهانی آن نیز داغ است)  در ساخت ، به ویژه در کرسی چین ها و پی ساختمان بوده است.

با این همه این مرمت که بدون طرح مدون و مصوب مرمتی با توجیه مرمت اضطراری و بدون انجام اقدمات لازم به منظور حفاظت و مستحکم سازی سازه های آسیب دیده و متزلزل بناها انجام شد، در بخشی از اقدمات با استفاده از پیکور ( چکش تخریب سنگین ) با توجیه خروج آجرهای دیوار تاریخی برای بازگردانده شدن به مبدا نخستین ، این بخش از مصالح برداشت و در حالی که به انبوه نخاله ای از آجرهای سرخ قزل آلان تبدیل شده بود با لودر، به محل ساخت خانه های جدید در همین شهر برده شد و در ساخت پی مورد استفاده قرار گرفت.

ناظر طرح در حالی برداشت مصالح آجری ( آجرهای قزل آلان ) را توجیه می کند که معتقد است این اجرها بر اثر اشتباهی تاریخی بیش از  صد سال گذشته برای ساخت خانه ها به این محل منتقل شدند و برای جبران این اشتباه باید بار دیگر از این ابنیه خارج شده و به محل دیوار تاریخی منتقل شوند.

این موضوع در حالی است که چنین توجیهی حتی با شیوه برداشت مصالح از بنا نیز هم خوانی ندارد. از سوی دیگر، استفاده از آجرهای قزل آلان  در این ابنیه به عنوان ویژگی استثنایی این خانه ها و بخشی از هویت تاریخی شکل دهی آن ها را شامل می شود.

مطابق مبانی بنیادین مرمت و طبق ماده 7 قطعنامه ونیز، یک بنای تاریخی نمی تواند از تاریخی که گواهی بر آن دانسته می شود جدا شود و مطابق ماده 9 همین قطعنامه مرمت باید ویژگی های استثنایی خود را حفظ کند. در ماده 11 همین قطعنامه آمده، آزاد سازی ساختاری متعلق به دوره ای متقدم قابل توجیه نیست  مگر به صورتی استثنایی و مشروط بر این که عناصری که جابه جا می شوند دارای اهمیت و ارزشی کمتر باشند و این که، آن ترکیب  معمارانه بنا که آشکار شده است، گواه بر وجود ارزش بزرگی در زمینه های تاریخی یا باستان شناسی باشد و نیز این که وضعیت نگه داشت  آن رضایت بخش تلقی شود.

در حالی که عنوان اقدامات انجام شده بر این ابنیه مرمت اضطراری است، هیچ اقدامی برای استحکام سازی و حفظ بنا برای تداوم بقای آن انجام نشده است. نصب داربست ها و شمع گذاری ها در برخی نقاط خود به عامل آسیبی دیگر بدل شد.

در برداشت ستون های چوبی و تخته های سکوها، علاوه بر برداشت تیرهای چوبی سالم و مستحکم و جایگزین کردن آن ها با تیرهای چوبی گره دار و ترک دار، ابعاد ستون های جایگزین تغییر کرده است. ستون ها که دارای سطح مقطعی در ابعاد 14 در 10 بوده است گاه تا اندازه 9 در 9 سامنتی متر کوچک شد ( به ویژه در خانه اراز محمد خزینی)

در خانه سید محمدی استفاده از اندود سیمان، با وجود تاکید بر رعایت تجانس و نزدیکی مصالح در برنامه ریزی مرمتی، به عنوان اندود، در موقعیت اقلیمی گمیش تپه، از جمله دیگر اتفاقات رخ داده در مرمت این ابنیه است.

این اتفاق در حالی رخ داد که سه روز بعد از استفاده از سیمان، (ملاتی که به شکل عمومی استفاده از آن در کارگاه های مرمتی به دلیل اُیب های زیاد به مصالح سنتی مورد استفاده قرار نمی گیرد) در بازدیدی گفت که این سیمان ها در زمان ساخت بنا ( بیش از صد سال گذشته ) مورد استفاده قرار گرفته است.

بی توجهی به مشکلات عمده سازه ای در این ابنیه تا جایی است که نه تنها ترک های فعال بدون بررسی در میزان فعالیت و بدون مقاوم سازی جرزهای حمال ( باربر ) که ترک هایی نه در حد اندود بلکه شکست کامل مصالح دارند، رها شده است. در بخشی از خانه خزینی ها این ترک ها طی هفته های اخیر چند برابر شده است. و این مضوع فارغ از ادامه فعالیت های مرمتی در حال بارش باران بر خانه هایی بود که پوشش بام آنها در بخش های زیادی برداشته شده بود و بعد از بارش شدید، بام با ورق های پلاستیکی پوشیده شد.

گفتنی است عملکرد ناظر پروژه های کارگاه های مرمت گمیش تپه، پیش از این، به عنوان ناظر مرمت خانه باقری، بزرگ ترین خانه مسکونی شمال کشور هم ، بار ها از سوی رسانه ها و کارشناسان مورد انتقاد قرار گرفت.

این ناظر معتقد است که برخی از حساسیت های ایجاد شده برای این خانه ها از سوی حامیان میراث فرهنگی و کارشناسان در گلستان، برخوردی غیر کارشناسی است و آن را  رفتار " تی تیش مامانی " با بناهای تاریخی عنوان کرد.

خانه های تاریخی گمیش تپه، متعلق به اواخر دوره قاجار و در زمان رونق بندر گمیشان، ساخته شد. این آثار معماری که با ویژگی های تلفیقی از معماری بومی منطقه، روسی و آذری ساخته شده اند، در کنار کاربرد آجرهای قزل آلان  در ساختمان ها دارای ویژگی بی نظیری در مجموعه معماری قاجاریه در ایران هستند./سرو نیوز

ستاره حجتی

تصاویر: اسحاق حمایتی

fgfg.jpg

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

گولکولوک

 

 

خیرین ایلیارتورکمنصحرا

برای کمک به بیماران تهیدست
شماره کارت
 6037691980012124
شماره حساب
0109936533002
  بانک صادرات شعبه مدنی گنبد

 

 

شماره تماس سفارش:

0935

354

5288

 

خیریه احسان

تلفن:

33230357

شماره کارت ملت

3672_7007_3377_6104